جناب وزیر! آیا هنوز در کشورمان رودخانهها و دریاچههای دستنخوردهای وجود دارد؟
ایشان با افتخار اعلام میدارند که این تصمیم پس از «۷۰ سال» ممنوعیت به تصویب رسیده است. با بیتوجهی به تمامی قوانین بالادستی که حریم رودخانهها را مورد حفاظت قرار میدهد، ایشان خبر از مصوبهای میدهند که در یک کلام میتوان آن را فاجعه بار دانست. ایشان بر این نکته نیز تأکید دارند که این دستورالعمل آقای رئیس جمهور به منزله قانون و لازمالاجراست.
شک ندارم اگر چنین تصمیمی از جانب دولتی غیر از اصلاحطلبان اتخاذ میشد، رسانهها عکسالعملی شدید به آن نشان میدادند.
من از تمام متخصصان، فعالان محیطزیستی و رسانهها دعوت میکنم تا به بررسی عواقب این مصوبه بپردازند و در عین حال، نکاتی را برای آقای رئیس جمهور، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، همچنین رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و وزیر نیرو و جامعه مدنی و متخصصین به عرض میرسانم:
۱. آقای صالحی امیری! آیا در کشور ما هنوز رودخانهها و دریاچههای بکری وجود دارند که شما چنین دستوری خطرناک را صادر میکنید؟ تصمیمات نادرست و عجولانه قبلی، وضعیت تمامی رودخانههای کشور را با بحران مواجه کرده است. با این فرمان، آیا حتی میتوان به سلامت یک قطره آب در کشور امیدوار بود؟
۲. رودخانهها محیطهایی پویا و دینامیک هستند و هر سال با توجه به میزان آب ورودی، بستر آنها دائماً در حال تغییر است. برپایی تاسیسات گردشگری در سواحل رودخانهها و دریاچهها نهتنها مسیر و بستر آنها را مختل میکند، بلکه خطر وقوع حوادثی نظیر سیلهای ۱۳۸۸ قم و ۱۳۹۸ شیراز را افزایش میدهد. یکی از مهمترین نکاتی که در گزارش «کمیته ملی سیلابها» ذکر شده، جلوگیری از ساخت و ساز در اطراف منابع آبی است.
۳. در حال حاضر، تمامی رودخانههای کشور به محل تخلیه فاضلاب تبدیل شدهاند و هر گونه پروژهای از جمله طرحهای گردشگری به شکل هتل یا پارکهای آبی و تفریحی، بار فاضلابی این مناطق را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
۴. تنها باقیمانده منابع آبی، امید به زنده ماندن تنوع زیستی آبزیان کشور را به ارمغان میآورد. آیا آگاهید که ورود گردشگران و اجرای پروژههای گردشگری به طور معمول با ورود گونههای مهاجم، افزایش آسیب به آبزیان، تخریب زیستگاهها، ورود زباله و دیگر تهدیدها همراه است که در انتها نتیجهای جز تبدیل مناطق آبی به باتلاقهای مرده و متعفن یا خشکی آنها ندارد؟
۵. آقای پزشکیان و دولتمردان محترم، شما ما را از کاسبان تحریم ترساندید تا در انتخابات مشارکت کنیم، ما آمدیم و به شما رأی دادیم و فکر نمیکردیم که نه تنها تحریمها رفع نشود، بلکه حتی تمامی تحریمهای سازمان ملل نیز دوباره به حالت اجرایی درآید. اکنون حکمی صادر مینمایید که به نام سرمایهگذار، کاسبان تحریم به راحتی میتوانند آخرین بقایای زیست بومهای این سرزمین را در قالب گردشگری نابود کنند.
۶. یکی از عجیبترین سخنان جناب امیری، «رعایت مسائل زیستمحیطی» است. این مصوبه که به شدت خطرناک است و به طور حتم با تأیید یا سکوت رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و وزیر نیرو در کابینه صادر شده، نشان میدهد که وقتی رئیس سازمان نتوانسته است به وظایف خود به درستی عمل کند، چه انتظاری میتوان از کارمندان او داشت که با حقوق کم بتوانند در برابر فشارهای استانداران، نمایندگان مجلس و سرمایهگذاران مقاومت کنند. باید به صراحت گفت که در بسیاری از موارد، با یک وعده غذا میتوان مسائل را حل و فصل کرد. اگر هم رئیس و مدیر کلی – شبیه مدیر کل ارزیابی سازمان – در برابر این فشارها ایستادگی کند، با برکناریاش تمام موانع برداشته میشود.
۷. آقای پزشکیان، به نظر میرسد که شما شخصی کمحوصله و احساسی هستید، درست مانند من. به همین خاطر، هرگز حاضر نیستم مسئولیت بپذیرم. یک رئیسجمهور میبایست در برابر فشارها صبوری نشان دهد، اندیشه و مطالعه کند و مشاوره بگيرد، نه اینکه به هر خواستهی ممکن از طرف گروهها و افراد جواب مثبت بدهد. شعار شما در زمان انتخابات، کار کارشناسی بود. سخنان آقای وزیر به نوعی به سخره گرفتن کار کارشناسی و مشاورههای فنی است. به نظر میرسد که شما همان اشتباهی را مرتکب شدهاید که در مورد لایحه “اخبار خلاف واقع در محیط مجازی” برایتان پیش آمد. خواهش میکنم قبل از اینکه دیر شود این مصوبه را لغو کنید.
۸. خانم انصاری، به عنوان یکی از دوستداران شما و دلسوزان این سرزمین، با احترام عرض میکنم که شما قادر به ایستادگی در مقابل فشارهای سنگین کابینه نیستید و اگر جای شما بودم، استعفا میدادم.
*استاد دانشگاه تهران
۴۷۲۳۲
