افزایش بیش از ۶۴ درصدی تورم مواد غذایی؛ خطر جدی برای کشور به وجود آمده است

امیرعباس آذرم‌وند:  جدیدترین گزارش مربوط به تورم نشان می‌دهد که نرخ سالانه آن در پایان مهرماه به عدد ۳۸.۹ درصد رسیده است. همچنین، نرخ تورم نقطه‌ای و ماهانه به ترتیب به ۴۸.۶ درصد و پنج درصد اعلام شده است. این آمارها به وضوح گویای شروع دوره‌ای نگران‌کننده از لحاظ تورم در کشور هستند. پیش‌بینی‌های انجام‌گرفته توسط صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی نیز نشان‌دهنده این واقعیت است که تا پایان سال جاری، ایران احتمالاً به نرخ‌های تورمی ۴۰ تا ۵۰ درصدی وارد خواهد شد.

علاوه بر این، افزایش نرخ تورم در گروه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها می‌تواند به تشدید نگرانی‌ها دامن بزند؛ به نوعی می‌توان تورم را به‌عنوان نوعی مالیات تلقی کرد که سرمایه‌داران از مزدبگیران اخذ می‌کنند، زیرا در اوضاع تورمی، ارزش دارایی‌های سرمایه‌گذاران معمولاً افزایش می‌یابد، اما قدرت خرید افرادی که حقوق ثابت دارند به‌سرعت کاهش پیدا می‌کند. وضعیت تورم در ایران علاوه بر اینکه به حدی بالاست، در حوزه‌های مرتبط با معیشت نیز شدت بیشتری را نشان می‌دهد.

طبق آخرین گزارش‌های رسمی، در حالی که تورم ماهانه به ۵ درصد اعلام شده، گروه‌های خوراکی و نوشیدنی‌ها با نرخ ۶.۴ درصد مواجه شده‌اند. اگر تورم ماهانه خوراکی‌ها به‌صورت مداوم ۶.۴ درصد باقی بماند، در انتهای سال، نرخ تورم سالانه در این دسته به بیش از ۹۰ درصد خواهد رسید. برای درک بهتر ابعاد تورم ماهانه ۵ درصدی، کافی است به نرخ جهانی تورم در سال ۲۰۲۴ اشاره کرد که صندوق بین‌المللی پول آن را ۵.۸ درصد تخمین زده است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مجموع تورم یک ماهه اقتصاد ایران تقریباً معادل با کل تورم یک سال کشورهای دیگر در سطح جهانی است.

در گروه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها، قیمت‌ها در مقایسه با پایان تابستان با نوسانات قابل توجهی روبرو بوده‌اند. در این میان، گوشت قرمز و سفید با افزایش نرخ ۶.۷ درصدی، ماهی‌ها با ۹.۳ درصد، میوه و خشکبار با ۶.۹ درصد و سبزیجات با ۱۱.۹ درصد، بیشترین افزایش ماهانه را تجربه کرده‌اند.

در خصوص تورم نقطه به نقطه، در حالی که نرخ تورم کلیه کالاها و خدمات ۴۸.۶ درصد گزارش شده، این عدد برای گروه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها به بیش از ۶۴.۳ درصد افزایش یافته است. به‌عبارتی دیگر، مصرف‌کنندگان ایرانی در مهرماه امسال نسبت به مهرماه سال گذشته برای خرید برخی مواد غذایی و نوشیدنی‌ها ۶۴.۳ درصد بیشتر هزینه کرده‌اند.

در عین حال، تنها نان و غلات در یک سال اخیر ۹۸.۱ درصد افزایش قیمت داشته‌اند که این گروه رکورددار تورم نقطه به نقطه در میان سایر گروه‌ها محسوب می‌شود. همچنین، میوه و خشکبار نیز از جمله گروه‌هایی هستند که در یک بازه یک ساله، از مهرماه سال گذشته تا مهرماه ۱۴۰۴، بیشترین افزایش نرخ را تجربه کرده‌اند که مرکز آمار، تورم نقطه‌ای آنها را ۹۴ درصد محاسبه کرده است. به‌طور خلاصه، قیمت نان و میوه در طول یک‌سال به دو برابر افزایش یافته است. سبزیجات نیز با رشد ۷۷.۷ درصدی در قیمت، جزو گروه‌های پرتورم به حساب می‌آید.

در شاخص تورم سالانه، شدت تورم در گروه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها بیشتر از میانگین کلیه کالاها و خدمات محاسبه شده است. در حالی که نرخ تورم سالانه ۳۸.۹ درصد گزارش شده، نرخ تورم سالانه خوراکی‌ها ۴۳.۱ درصد اعلام گردیده است. بیشترین افزایشی که در بین گروه‌های خوراکی‌ و نوشیدنی‌ها مشاهده می‌شود در بخش سبزیجات است که مرکز آمار، تورم سالانه آن را ۷۰.۶ درصد اعلام کرده است. نان و غلات نیز با عدد ۵۷ درصد، بیشترین نرخ تورم را در میان زیرگروه‌های خوراکی داشته و میوه و خشکبار نیز با ۵۶ درصد از دیگر گروه‌ها در ارتفاع بالای رشد قیمتی قرار دارند.

از سال ۹۷ که ایالات متحده از توافق برجام خارج شد و سیاست‌های فشار حداکثری بر اقتصاد ایران اعمال گردید، همواره با تورم بالا مواجه بوده‌ایم. در این مدت ۷ سال، هیچ‌گاه نرخ تورم کمتر از ۳۰ درصد نبوده است. با این حال، پیش‌بینی می‌شود که تورم سال ۱۴۰۴ فشار بیشتری بر روی اقشار کم‌درآمد وارد آورد، چراکه بیشترین بار فشار بر کالاهای مصرفی روزمره مردم، به‌ویژه خوراکی‌ها، متمرکز است.

۲۲۳۲۲۹