تأثیر حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی بر کاهش قدرت خرید مردم چگونه بود؟ + جدول

کنار گذاشتن ارز ۲۸۵۰۰ تومانی که در طول دو سال گذشته مبنای واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی به شمار می‌رفت، اثرات خود را به شکل ملموس در بازار ظاهر کرده است. جدول مقایسه قیمت کالاها در دوران پیش و پس از حذف این ارز نشان می‌دهد که نرخ بسیاری از اقلام غذایی در بازه‌ای بین ۵۰ تا ۱۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

رشد چشمگیر قیمت حبوبات ناشی از حذف ارز ۲۸۵۰۰

آغاز سال ۱۴۰۳ شاهد حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی بود که به تبع آن قیمت نهاده‌هایی مثل ذرت، کنجاله سویا و روغن پالم به خاطر تبدیل ارز ترجیحی به نرخ تجاری بازار آزاد افزایش قابل توجهی داشته است. به‌عنوان نمونه، قیمت هر کیلوگرم لوبیا قرمز از ۱۱۸ هزار تومان به ۱۲۵ هزار تومان رسیده است که نشان‌دهنده رشد ۱۱۸ درصدی است. همچنین، قیمت هر کیلو لپه نیز با ۱۱۸ درصد افزایش، از ۹۶ هزار تومان به ۲۳۰ هزار تومان رسیده است.

افزایش قیمت‌ها در لبنیات و محصولات دامی

با بالا رفتن هزینه خوراک دام و تغییر نرخ ارز ۲۸۵۰۰ تومانی به نرخ آزاد، هزینه تولید شیر، ماست و سایر محصولات پروتئینی نیز بالا رفته است. طبق داده‌های رسمی، قیمت هر کیلوگرم پنیر پاستوریزه ۵۰۰ گرمی از ۶۴ هزار تومان به ۱۵۰ هزار تومان افزایش یافته که معادل رشد ۶۴ درصدی است. همچنین قیمت هر قالب ۱۰۰ گرمی کره پاستوریزه نیز با افزایش ۸۶ درصدی از ۳۵ به ۶۵ هزار تومان رسیده است.

علاوه بر این، قیمت هر کیلوگرم مرغ ماشینی از ۸۹ هزار تومان به ۱۳۸ هزار تومان افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد ۵۵ درصدی است.

رشد قیمت در بازار روغن و کالاهای پرمصرف

افزایش نرخ ارز در تأمین مواد اولیه صنایع غذایی، به‌ویژه در بخش روغن، تأثیر قابل‌توجهی بر بازار داشته است. برای مثال، روغن مایع ۹۰۰ گرمی از ۶۳ هزار تومان به ۹۰ هزار تومان رسیده که معادل رشد ۴۳ درصدی است، در حالی که روغن نباتی جامد یک کیلویی نیز با افزایش ۵۲ درصدی از ۶۷ هزار تومان به ۱۰۲ هزار تومان جهش داشته است.

کارشناسان بر این باورند که حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی بدون برنامه‌ریزی جبرانی، باعث افزایش هزینه‌های تولید، رشد تورم در مواد غذایی و فشار شدیدتر بر دهک‌های پایین درآمدی شده است. تحلیلگران معتقدند که هرچند نرخ ۲۸۵۰۰ تومانی به عنوان نوعی «یارانه ارزی پنهان» محسوب می‌شد، اما در عمل نقش مؤثری در کنترل قیمت کالاهای اساسی ایفا می‌کرد. اکنون با حذف این نرخ و جایگزینی آن با ارز نیمایی، قیمت تمام‌شده کالاهای وارداتی به دو برابر افزایش یافته و قدرت خرید خانواده‌ها به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کرده است.

۲۱۷