جایگاه افزایش ۵۲ درصدی قیمت نان همچنان تأثیرگذار نبود/ رازهای گرانفروشی نان چه هستند؟
با وجود تصمیمات اولیه برای اعلام قیمتهای جدید نان در اوایل مردادماه سال جاری به منظور کاهش تخلفات قیمتی و بهبود کیفیت، وضعیت بازار نان همچنان بینظم است و شهروندان از افزایش قیمتها و نانوایان از ضررهای خود شکایت دارند. به نظر میرسد اگر سازمان برنامه و بودجه نسبت به تسریع در تأمین منابع لازم برای پرداخت یارانهها به نانوایان بهدستور رئیسجمهور اقدام کند و مطالبات نانوایان از این طریق تأمین شود، مسائل مرتبط با عدم توازن درآمدها و هزینهها و نیز گرانفروشی از جانب نانوایان برطرف خواهد شد.
به گزارش همشهری، ناهماهنگی چندین ساله قیمت نان نسبت به نرخ تورم بهعنوان علت اصلی این تشتت شناخته شده است. دولت به منظور کاهش فشار هزینهها زمانی یارانههایی به نانوایان پرداخت میکرد تا قیمت نان برای مردم ثابت بماند، اما با قطع این کمکها از ابتدای تیرماه، اوضاع بازار نان بهطور کلی دستخوش تغییر شد. با افزایش هزینههای تولید و عدم تأمین یارانهها، بسیاری از نانوایان اعلام کردهاند که دیگر قادر به فروش نان با قیمتهای تعیین شده نیستند و برای دوام آوردن در بازار، ناچارا نانهایی مانند نان بربری و سنگک را بالاتر از قیمت مقرر عرضه میکنند.
اوایل مردادماه، بعد از مذاکرات فراوان، دولت به افزایش حدود ۵۲درصدی قیمت نان رضایت داد و قرار بود مابهالتفاوت از طریق همان یارانهها تأمین شود تا فشار به مردم و نانوایان وارد نشود. اما با وجود این وعده، تا کنون هیچ کمکی به نانوایان پرداخت نشده و آنها از زیانده بودن کسبوکارهایشان خبر میدهند.
این شرایط منجر به وجود بازاری شده که در آن نانها گرانتر، کوچکتر و بیکیفیتتر از قبل هستند؛ بازاری که در آن نانوایان از فقدان حمایتها گلایهمند هستند و شهروندان از قیمتهای افسارگسیخته ناراضیاند.
این روزها نانوایان قیمت نان را بر حسب وضعیت درآمدی منطقه خود تعیین میکنند؛ طوری که در حالی که قیمت رسمی نان بربری و سنگک در نانواییهای دولتی بهترتیب ۵هزار و ۳۵۰تومان و ۷هزار و ۶۰۰تومان تعیین شده، مردم مجبورند این نانها را با قیمتهایی بسیار بالاتر خریداری کنند. برای مثال، نان بربری معمولی اکنون بین ۱۰ تا ۱۵هزار تومان و نان سنگک معمولی نیز بین ۱۵ تا ۴۰هزار تومان فروخته میشوند و این رقم با افزودن ۵هزار تومان برای هر کنجد نیز بالاتر میرود. نانواییها در مناطق کمبرخوردار نیز برای ساماندهی قیمتها دست به کاهش کیفیت و وزن نان میزنند.
قطع تمامی کمکهزینهها از تیرماه
محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران و تهران در خصوص تخلف نانوایان از قیمتهای مصوب به همشهری گفت: دولت از ابتدای تابستان ۱۴۰۴ هیچگونه پرداختی برای کمکهزینه نانوایان را نداشته و این موضوع نارضایتی میان نانوایان و افزایش تخلفات در بازار نان را به ثبت رسانده است.
او همچنین در مورد شیوه تعیین قیمت جدید نان بیان کرد: آنالیز هزینههای نان برای سال ۱۴۰۴ که توسط ما به مسئولان ارائه شد، نشاندهنده این بود که قیمت واقعی بایستی بیش از ۱۰۰درصد افزایش یابد و از آن طرف کمکهزینهها قطع شود، اما در نهایت باوجود اینکه اعلام گردید که این افزایش قیمت تا ۱۰۰درصد تأیید میشود، تنها با ۵۲درصد افزایش موافقت کردند و مقرر شد مابهالتفاوت از طریق پرداخت کمکهزینه جبران شود، حال آنکه از ابتدای تیرماه تا این لحظه هیچ پرداختی دریافت نشده است.
کرمی به مکاتبات متعدد خود با معاون اول رئیسجمهور، استاندار تهران و سایر وزارتخانههای مربوطه اشاره نمود و اعلام کرد: این موضوع به سازمان برنامه و بودجه مربوط است و حتی رئیسجمهور نیز در حاشیه نامهای به این سازمان تأکید داشته که به پرداخت این کمکهزینه اقدام شود، اما تا به امروز هیچ کمکی صورت نگرفته است.
تولید هر قرص نان برای نانوایان زیانده است
وی خاطرنشان کرد: تأخیر در پرداخت کمکهزینهها فشار زیادی به نانوایان بهویژه در زمینه نانهای بربری و سنگک تحمیل کرده است و عدهای از نانواییها دیگر به نرخنامه پایبند نیستند و نمیتوان از آنان بهدلیل عدم رعایت نرخها انتظاری داشت؛ چرا که حق آنها نیز تأمین نشده است.
کرمی در توضیح فشار بیشتر بر نانواییهای سنگک و بربری گفت: هزینههای اصلی مربوط به کارگر و اجارهها است و از آنجا که این واحدها مکانیزه نیستند، هزینههایشان زیاد است و با نرخهای فعلی، تولید هر قرص نان برای آنها زیانآور است. در مقابل، نانواییهای لواش و تافتون از آنجا که دارای تجهیزات مکانیزه هستند و حتی با یک کارگر نیز قادر به تولید نان هستند، وضعیت بهتری دارند و اعتراضات کمتری نسبت به نرخ نان دارند.
بدهی دولت به نانوایان چقدر است؟
یارانه نانوایان معادل ۴۰درصد از فروش روزانه نانوایی (بر اساس نرخ نان آرد نوع یک سال ۱۴۰۲) است. بر اساس اطلاعاتی که همشهری بهدست آورده، در طول ۳سال حدود ۳۴هزار میلیارد تومان یارانه به نانوایان اختصاص داده شده و مبلغ یارانه مورد نیاز برای هر ماه نانوایان حدود ۱.۱ میلیون میلیارد تومان برآورد میشود. این یارانه بهعنوان یارانه غیرمستقیم برای مردم محسوب میشود تا از افزایش قیمت نان جلوگیری گردد.
کرمی همچنین بر بدهی دولت به نانوایان تأکید کرد: دولت یا باید یارانهها را به موقع پرداخت کند یا قیمت نان را واقعی کند. در صورتی که قیمت واقعی برای نان تعیین نشود، نه کیفیت حفظ خواهد شد و نه تخلفات کاهش خواهند یافت. ما انتظار افزایش نامعقول قیمتها نداریم؛ تنها خواهان تعیین نرخ واقعی متناسب با هزینهها هستیم. اگر یارانهها پرداخت شوند، بیشک تخلفات کاهش مییابد، ولی همچنان نمیتوان گفت که تمامی هزینههای نانواییها بهطور کامل پوشش داده خواهد شد.
او همچنین درباره آمار تخلفات واحدهای صنفی نانوایی بیان داشت: در حال حاضر نظارت بر بازار و واحدهای صنفی تحت مسئولیت بازرسی اصناف است و آمار دقیق در اختیار آنهاست، اما روشن است که وقتی نانوایان مجبورند از جیب خود مایحتاج را تأمین کنند، نمیتوان انتظار داشت که تمامی واحدها قیمتهای مصوب را رعایت کنند.
قول پرداخت یارانه به نانوایان
در ماه گذشته، قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف ایران، در همایش روز ملی اصناف از معاون اول رئیسجمهور خواست تا پرداخت مطالبات نانوایان بابت یارانهها صورت گیرد.
او در گفتوگو با همشهری در مورد وضعیت پرداخت این مطالبات اظهار داشت: خیر، هنوز طلب نانوایان پرداخت نشده است.
نوده فراهانی افزود: ما موضوع را از طریق وزارت کشور پیگیری کردهایم. این موضوع در دست بررسی است و به ما اطلاع داده شده که تا پایان این هفته این مطالبات تسویه خواهد شد.
نظر استانداری تهران درباره افزایش قیمت نان
در همین راستا، حشمتالله عسگری، معاون استانداری تهران، بهتازگی در خصوص وضعیت قیمت نان تأکید کرد: هیچ برنامهای برای افزایش قیمت نان وجود ندارد. نرخ کنونی نان بهعنوان یک نرخ منصفانه شناخته شده است و تمامی هزینهها و مواردی که برخی مدعی بودند به تجدید نظر نیاز دارند، در قیمت جدید در نظر گرفته شدهاند؛ بنابراین هیچگونه توجیهی از سوی هیچ نانوایی برای افزایش قیمت پذیرفته نخواهد شد.
به گفته او، در صورت هرگونه تخلف در این زمینه، با قاطعیت برخورد خواهد شد.
223225
