اقتصاد ایران به اصلاحات جدی برای کنترل تورم احتیاج دارد

فرید ضیاء الملکی، متخصص امور بانکی، در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد دلایل ناکامی بانک مرکزی در کنترل تورم، علی‌رغم اینکه به‌طور قانونی مسئولیت این موضوع را بر عهده دارد، بیان کرد: این ناکامی به دلیل ناکافی بودن اختیارات کنونی بانک مرکزی برای مدیریت تورم است.

او با افزودن به این مسئله، توضیح داد که عدم برخورداری بانک مرکزی از استقلال لازم، باعث می‌شود سیاست‌های مالی و درآمدهای پیش بینی شده به درستی اجرا نشود و در نتیجه دولت ناگزیر به برداشت از منابع بانک مرکزی می‌پردازد که این موضوع به افزایش پایه پولی منجر می‌شود.

این کارشناس مسائل بانکی همچنین یادآور شد: از سوی دیگر، بانک‌های ناتراز برای تأمین هزینه‌ها و سود سپرده‌ها، ناچار به برداشت از بانک مرکزی هستند و این امر نیز به افزایش پایه پولی کمک می‌کند و از این رو ضریب فزاینده پولی به‌طور چشمگیری بالا می‌رود. در نتیجه با افزایش نقدینگی، شاهد افزایش تورم خواهیم بود. اگر بانک مرکزی از استقلال بیشتری برخوردار باشد، این برداشت‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود و در پی آن، مهار تورم به واقعیت خواهد پیوست.

ضیاء الملکی تأکید کرد: مهمترین مانع موفقیت بانک مرکزی در کنترل تورم، همین عدم استقلال است و ابزارهای کنونی بانک مرکزی برای مدیریت و کاهش تورم ناکافی است؛ چرا که در صورت وجود ابزارهای کافی، نمی‌توانستیم شاهد چنین نرخ‌های تورمی باشیم. از سال ۹۷ به این سو، نرخ تورم بالای ۴۰ درصد را تجربه کرده‌ایم.

وی همچنین به پیش‌بینی بانک جهانی درباره تورم ۴۹ درصدی ایران در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: ارزیابی بانک جهانی در مورد تورم ۴۹ درصدی ایران در سال ۱۴۰۴، چندان دور از ذهن به نظر نمی‌رسد و حتی ممکن است این نرخ از رقم ذکر شده نیز فراتر رود. عوامل مختلفی، از جمله وضعیت سیاسی کشور، در نوسانات این نرخ تأثیر دارند.

این کارشناس مسائل بانکی با تأکید بر لزوم تغییرات اساسی برای خروج از شرایط کنونی و کاهش تورم، خاطرنشان کرد: لازم است برخی از یارانه‌هایی که دولت به مردم پرداخت می‌کند، تعدیل شود تا میزان برداشت‌ها از بانک مرکزی کاهش یابد. اگرچه این اقدام در ابتدا ممکن است باعث جهش تورمی گردد، اما در ادامه وضع بهبود خواهد یافت.