با بزرگترین غول نفتی جهان آشنا شوید/ خلق نامی جهانی در دل بیابانهای عربستان
براساس گزارشهای منتشر شده توسط خبرگزاری خبرآنلاین، «سعودی آرامکو» در حال حاضر بهعنوان سودآورترین و با ارزشترین شرکت نفت و گاز در سطح جهانی شناخته میشود.
پایگاه خبری راه نو آنلاین اعلام کرد: این موفقیت بدون شک نه تنها مایه افتخار عربستان به شمار میآید، بلکه به آن این امکان را میدهد که در عرصههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در خاورمیانه و دیگر نقاط جهان، قدرت بیشتری از خود نشان دهد.
کشتیهای نفتی متعلق به آرامکو در دریاها و اقیانوسهای مختلف در حال جابهجایی هستند که این موضوع نشاندهنده تقاضای شدید کشورهای گوناگون برای تولیدات نفتی عربستان است.
بااینحال، تولید نفت تنها حوزه فعالیت آرامکو نیست و این شرکت برای سالها انواعی از فرآوردههای نفتی و گازی را تولید و به بازارهای جهانی عرضه کرده است.
داستان تأسیس و شکلگیری
تاریخ پیدایش آرامکو به سال ۱۹۳۳ برمیگردد، زمانی که یک «توافقنامه امتیاز» بین عربستان سعودی و شرکت «استاندارد اویل کالیفرنیا» به امضا رسید و بهمنظور مدیریت این قرارداد، یک شرکت تابعه تحت عنوان «شرکت استاندارد اویل عربی – کالیفرنیا» تأسیس شد.
پس از کاوش در بیابانهای عربستان بهمنظور جستوجوی نفت، حفاری در سال ۱۹۳۵ آغاز شد. پس از چندین سال تلاش ناموفق، مدیران این شرکت با زمینشناس ارشد، مکس استینکی، مشورت کردند. استینکی که سالها تجربه میدانی داشت، به آنان توصیه کرد که حفاریها را ادامه دهند.
درنهایت، موفقیت به دست آمد… در سال ۱۹۳۸ تولید نفت بهصورت تجاری از چاه شماره ۷ دمّام، که بعدها به نام «چاه سعادت» مشهور شد، آغاز گردید.
روند رشد آرامکو از اوایل دهه ۱۹۴۰ سرعت گرفت و به رکوردهای بینظیری در زمینه تولید نفت دست یافت. عربستان نیز بهعنوان پیشرویی در صنعت انرژی شناخته شد.
گامهای بزرگ در توسعه
در این زمان بود که شرکت با نام «آرامکو» (شرکت نفت عربی – آمریکایی) تغییر نام داد و در سال ۱۹۴۹ تولید نفت خام آن به روزانه ۵۰۰ هزار بشکه رسید. افزایش سریع تولید مستلزم گسترش شبکه توزیع نیز بود. در سال ۱۹۵۰، خط لولهای به طول ۱.۲۱۲ کیلومتر به نام «ترانس-عربی» بهعنوان بلندترین خط لوله نفتی در جهان به بهرهبرداری رسید.
این خط لوله شرق عربستان را به دریای مدیترانه متصل کرد و در نتیجه، زمان و هزینههای صادرات نفت به اروپا بهطرز قابل توجهی کاهش یافت. بعد از دو سال اکتشاف در آبهای کمعمق خلیج فارس، در سال ۱۹۵۱ میدان نفتی «صفانیه» کشف شد. در سال ۱۹۵۸ هم تولید نفت خام آرامکو از مرز یک میلیون بشکه در روز عبور کرد.
تا سال ۱۹۶۲، تولید کل نفت خام این شرکت به ۵ میلیارد بشکه رسید. در سال ۱۹۷۱، تولید روزانه نفت خام به طور میانگین به ۴.۴۹ میلیون بشکه افزایش یافت (که معادل حدود ۱.۶ میلیارد بشکه سالیانه است).
ساخت یک نام جهانی
در طول دهه ۱۹۷۰، آرامکو نهتنها بهعنوان یک نیروی اقتصادی برای عربستان به شمار میرفت بلکه به ریشههای سعودی خود نیز بازگشت. در سال ۱۹۷۳، دولت عربستان ۲۵ درصد از سهام آرامکو را خرید و در سال بعد، این رقم به ۶۰ درصد افزایش یافت.
سرانجام در سال ۱۹۸۰، دولت عربستان به مالکیت کامل آرامکو دست یافت. هشت سال بعد، شرکت «نفت عربستان سعودی (Saudi Aramco)» بهطور رسمی تأسیس شد تا کلیه مسئولیتهای آرامکو را بهعهده گیرد. در سال ۱۹۸۴، «علی بن ابراهیم النعیمی» بهعنوان نخستین رئیس سعودی این شرکت منصوب گردید و در سال ۱۹۸۸ بهعنوان نخستین مدیرعامل سعودی کار خود را ادامه داد.
در سال ۱۹۸۹، آرامکو با یک گام کلیدی بهسوی تبدیلشدن از یک شرکت صرفاً تولیدکننده و صادرکننده نفت به یک شرکت جامع انرژی گام برداشت و با شرکت آمریکایی «تکزاکو» همکاری خود را آغاز کرد. این مشارکت بعدها به «موتیوا» تبدیل شد؛ (همکاری با «تکزاکو» و «شل») که در سال ۲۰۱۷، آرامکو به مالکیت کامل بزرگترین پالایشگاه نفت خام تکسایته در آمریکای شمالی، واقع در «پورت آرتور» تگزاس، دست یافت.
آرامکو در دهه ۱۹۹۰ بهتدریج دامنه روابط و سرمایهگذاریهای بینالمللی خود را گسترش داد. نخستین اقدام بزرگ جهانی آن، خرید ۳۵ درصد از سهام شرکت «سانگیونگ» کره جنوبی (که در سال ۲۰۰۰ به «اس-اویل» تغییر نام داد) در سال ۱۹۹۱ بود.
در سال ۱۹۹۴، آرامکو ۴۰ درصد از سهام شرکت فیلیپینی «پترون» را خرید که بزرگترین پالایشگر و بازاریاب نفت خام در فیلیپین بهشمار میرود. در سال ۱۹۹۶، آرامکو با خرید ۵۰ درصد از سهام یک شرکت خصوصی پالایش نفت یونان و هلدینگ بازاریابی وابسته، سرمایهگذاریهای خود را در اروپا گسترش داد. در حال حاضر آرامکو در سه بازار معتبر انرژی جهان در آسیا، اروپا و آمریکای شمالی فعال است.
این غول نفتی در اوایل قرن بیست و یکم، برای محقق ساختن چشمانداز خود بهعنوان پیشتاز جهانی در صنعت انرژی و پتروشیمی، به تنوع بخشی در فعالیتهای خود ادامه داد؛ با تمرکز بر محصولات جدیدی همچون غیر فلزیها و تبدیل نفت خام به مواد شیمیایی، از مصارف سنتی نفت و گاز فراتر رفت و همچنین با توسعه فناوریهای پیشرفته موتور و سوخت، بهمنظور بهبود کارایی و کاستن از آلایندگی انرژی گام برداشت.
******
اکنون آرامکو حدود ۷۵ هزار نفر نیروی کار دارد و حجم کل ذخایر هیدروکربنی آن معادل ۲۵۰۰ میلیارد بشکه نفت خام برآورد میشود.
وظایف و اهداف و راهبردهای آن شامل تولید و صادرات نفت خام، گاز طبیعی، پالایش و پتروشیمی، بازاریابی محصولات نفتی و سرمایهگذاری در پروژههای انرژی و فناوری میباشد که بهطور قابل توجهی از رقبا در سطح جهانی پیشی گرفته است.
جدول زیر به مقایسه ارزش آرامکو با سایر شرکتهای نفتی و گازی دنیا پرداخته است.
۲۲۳۲۲۵
