زحل امروز دیگر آن زیبایی همیشگیاش را ندارد؛ احتمالاً صد میلیون سال آینده به طور کامل از حلقهها خالی خواهد شد
اما داستان به اینجا ختم نمیشود. در زمان اعتدال بهاری یا پاییزی سیاره زحل، خورشید به طور دقیق در راستای استوای این سیاره جای میگیرد. از آنجا که حلقههای زحل نیز در راستای استوای آن قرار دارند، در این لحظه، حلقهها فقط از لبه قابل مشاهده هستند. به دلیل باریک بودن شدید این حلقهها، به طور تقریبی نامرئی به نظر میرسند و به جای اینکه با شکوه و عظمت خود جلوهگری کنند، تنها به صورت یک خط باریک روی سطح سیاره نمایان میشوند.
هنوز هم منبع دقیق شکلگیری حلقههای زحل به روشنی مشخص نیست. دانشمندان سیارهشناس بر این باورند که این حلقهها حدود ۴۰۰ میلیون سال پیش ایجاد شدهاند؛ این بدین معناست که این حلقهها نسبت به عمر عظیم زحل که بیش از ۴ میلیارد سال است، جوان محسوب میشوند. این زمان بر اساس میزان گرد و غبار موجود بر روی ذرات یخی حلقهها محاسبه شده است، هرچند برخی تحقیقات عمر کمتری را پیشنهاد کردهاند.
اگر فرض کنیم حلقهها قبل از ۵۰۰ میلیون سال پیش وجود نداشتند، سوال اصلی این است که آیا امروزه این حلقهها یکی از ویژگیهای دائمی زحل محسوب میشوند یا اینکه ما فقط خوششانس بودهایم که در این دوران زندگی میکنیم و میتوانیم آنها را ببینیم؟ هنوز پاسخی قطعی برای این پرسش وجود ندارد. برخی نظریهها بر این باورند که حلقهها ناشی از یک واقعه فاجعهبار مانند برخورد دو قمر زحل به یکدیگر یا به تکهتکه شدن یکی از آنها به واسطه نیروی گرانش قوی این سیاره هستند.
در عین حال، حلقهها به آرامی در حال فرسایش هستند. ذرات یخ موجود در حلقههای داخلی به سمت زحل میریزند و حجم این حلقهها کاهش مییابد. فضاپیمای کاسینی مشاهده کرده است که ذرات یخی موجود در حلقههای داخلی به تدریج به سمت سیاره سقوط کرده و بر روی استوای آن فرود میآیند. تحقیقات نشان میدهند که میدان مغناطیسی زحل در این پروسه نقش دارد.
عمر باقیمانده حلقههای زحل بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیون سال برآورد میشود
تابش نور فرابنفش خورشید یا برخورد ریزشهابسنگها موجب میشود که ذرات یخ موجود در حلقهها بار الکتریکی پیدا کنند. این ذرات باردار سپس به سمت قطبهای زحل کشیده میشوند و بارانی از یخ در این نواحی پدید میآورند که در آسمان زحل به صورت نوارهای درخشان نمایان میشوند. جیمز اُداناهیو از مرکز فضایی گادرد ناسا اظهار میدارد که تخمینهای آنها نشان میدهد که ذرات یخ حلقههای زحل در هر نیمساعت به مقدار قابل توجهی معادل حجم یک استخر المپیک بر روی سیاره باران میبارند.
در واقع، طی چرخش ذرات یخی به دور زحل، آنها با ذرات دیگر یا حتی با میدان مغناطیسی و محیط اطراف خود برخورد کرده و اصطکاک ایجاد میکنند. این اصطکاک باعث میشود تا این ذرات بخشی از انرژی حرکتیشان را از دست بدهند. با کاهش انرژی مداری، ذرات دیگر قادر نخواهند بود در همان مدار باقی بمانند و به آرامی به سمت سیاره کشیده میشوند و در نهایت بر روی زحل فرود میآیند.
