ستارههایی در سایه سیاهچالهها: نظریهای نوین برای تبیین نورهای اسرارآمیز در اوایل جهان

در تصاویری که از سپیدهدم کیهان به ثبت رسیده، نقاط نورانی مرموزی وجود دارند که احتمالاً گونهای از جرمهای کیهانیاند که تاکنون نمونهای از آنها مشاهده نشده است.
بر اساس گزارش ساینسآلرت، آنالیز تازهای روی یک نقطه سرخ کوچک (LRD) با لقب «صخره» نشان میدهد که این روشناییهای عجیبی که میبینیم ممکن است نشاندهنده سیاهچالههایی کلانجرم باشند که درون ابرهای غلیظ و بزرگ گاز محاصره شدهاند؛ یعنی بهنوعی شبیه به ستارهای هستند که هستهاش را سیاهچاله تشکیل میدهد و لایههای اطرافش را گاز پوشانده است.
این نتیجه بهعنوان یک توضیح مناسب برای معماهایی که اخترشناسان مدتی است در پی حل آن هستند، به شمار میآید؛ بهویژه اینکه شکاف در نور نقاط سرخ کوچک باعث میشود که کهکشانهای موجود در جهان اولیه به مراتب از آنچه باید، قدیمیتر بهنظر برسند.
گروهی از محققان به رهبری آنا دِ گراف، اخترفیزیکدانی از مؤسسه ماکس پلانک آلمان بیان کردهاند که نوری که از صخره دریافت میشود نمیتواند حاصل تجمعی از ستارههای پیر و پرجرم باشد. آنها توضیح میدهند که محتملترین سناریو این است که منبع نوری درخشان و یونیزهکننده در میان گاز متراکم پنهان شده باشد که نور را جذب کرده و به رنگ قرمز درآورده است. مدلی که بهترین انطباق را با دادههای موجود دارد، در واقع همان چیزی است که پژوهشگران به آن ستارهی سیاهچالهای میگویند.
نتایج تحلیلها حاکی از آن است که جرم آسمانی صخره احتمالاً یک سیاهچالهی کلانجرم است که در داخل ابرهای متراکم گاز قرار دارد و به نظر میرسد که مشابه ستارهای غولپیکر باشد.
برای درک این پدیده، باید با مفهوم «شکست بالمر» آشنا باشیم. این شکست بهعنوان یک تغییر ناگهانی در طیف نور اجرام آسمانی در نتیجه جذب نور فرابنفش توسط اتمهای هیدروژن رخ میدهد. در شرایط معمول، چنین شکستی فقط زمانی قابل مشاهده است که کهکشان به طور قابل توجهی ستارههای جوان و پرجرم خود (بهویژه ستارههای نوع O و B) را از دست داده و به جای آن ستارههای نوع A که خنکتر و پابرجاترند، غالب شوند. اما نکته شگفتانگیز آنجاست که این تغییرات طیفی در اجرام آسمانی در زمانی رخ میدهد که تنها چند صد میلیون سال پس از مهبانگ (بیگبنگ) شکل گرفتهاند؛ یعنی بسیار زودتر از آنکه کهکشانها بتوانند چنین تکاملی را تجربه کنند.
بیشتر بخوانید
جرم آسمانی صخره حتی با نمونههای مشابه خود نیز تفاوتهایی دارد. نوری که امروزه از آن به دست آمده، حدود ۱۲ میلیارد سال در راه بوده و در واقع تصاویری از گذشتهای بسیار دور در جهان را به ما میدهد. نکته جالب این است که در این نور، شکست بالمر بسیار قویتر از آنچه تاکنون دیده شده، خود را نشان میدهد. چنین ویژگی غیرمنتظرهای با تئوریها و مدلهای رایج نجومی همخوانی ندارد. به همین دلیل، دانشمندان از تکیه به نظریههای قدیمی دست کشیده و به دنبال سناریویی کاملاً جدید هستند تا بتوانند رفتار عجیب این جرم مرموز را توضیح دهند.


