بانک مرکزی هیچ حساب فعال بین‌المللی ندارد؛ رد ادعای تأثیر «اسنپ‌بک» بر دارایی‌های جمهوری اسلامی ایران

رئیس هیئت‌مدیره مرکز مبادله ارز و طلای ایران به‌طور قاطعانه ادعای مبنی بر امکان مسدودسازی حساب‌های بین‌المللی بانک مرکزی در قالب «اسنپ‌بک» را رد کرده و تأکید نمود که این نهاد هیچ حساب فعالی در خارج از مرزهای کشور ندارد.

به نقل از مهر، محمد آرام، رئیس هیئت‌مدیره مرکز مبادله ارز و طلای ایران، ضمن رد ادعای احتمال مسدودسازی حساب‌های خارجی بانک مرکزی در چارچوب «اسنپ‌بک»، تصریح کرد که هیچ حساب فعالی متعلق به بانک مرکزی یا دولت در خارج از کشور وجود ندارد که قابل محدود کردن یا مسدود شدن باشد.

وی به مفهوم بانکداری هوشمند و سیستم پرداخت بین‌المللی SWIFT، که به‌طور عمده تحت نفوذ ایالات متحده و اروپا قرار دارد، اشاره کرد و گفت: از زمان خروج آمریکا از توافق برجام در سال ۱۳۹۷، عملاً مکانیزم اسنپ‌بک به‌طور فعال در حال اجرا بوده و به همین دلیل، بانک مرکزی، نهادهای دولتی و دارایی‌های مرتبط به‌طور پیشین تحت تحریم‌ها و محدودیت‌های مختلف قرار گرفتند.

به گفته وی، از آن زمان نیز تمامی کشتی‌های ایرانی یا کشتی‌هایی که دارای ریشه ایرانی بودند، بلافاصله به تحریم‌ها، توقیف یا بازرسی مشمول می‌شدند.

رئیس هیئت‌مدیره مرکز مبادله ارز و طلا با تأکید بر این موضوع که تقریباً ۹۶ تا ۹۷ درصد تجارت‌های کنونی کشور به‌طور غیررسمی و با استفاده از شیوه‌های پوششی انجام می‌شود، افزود: ما پیش از این هم معاملات رسمی نداشتیم، بنابراین مکانیزم اسنپ‌بک نخواهد توانست مانع جدی در روند مبادلات غیررسمی و پوششی کنونی ایجاد کند.

او ابراز داشت که در حال حاضر هیچ کشتی با پرچم ایران به فعالیت نمی‌پردازد و شناسایی هر نوع پوشش یا واسطه که پیش‌تر صورت می‌گرفت، با تحریم آن همراه بوده است.

این در حالی است که شب گذشته، حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه و مدیرکل سابق امور بین‌الملل و رئیس اداره تأمین اعتبارات ارزی بانک مرکزی با واکنش به انتشار مطالبی مبنی بر از سرگیری مسدودسازی دارایی‌های بانک مرکزی و برخی افراد حقیقی، به‌صراحت اعلام کرد که مسدودسازی اخیر حساب‌های خارجی بانک مرکزی ایران تأثیری قابل توجه نداشته است، زیرا این حساب‌ها مدت‌هاست که بلااستفاده و بدون موجودی حساس بوده‌اند.

وی با اشاره به بازگشت تحریم‌های از سوی اتحادیه اروپا، تأکید کرد که چنین اقداماتی عملاً پیش‌تر نیز با فرایندهای مشابه توسط شرکت‌های اروپایی انجام شده و روابط تجاری ایران با این کشورها به پایین‌ترین حد تاریخی خود رسیده است.

قنبری همچنین بر لزوم برخورد واقع‌بینانه با مسئله تحریم‌ها و پرهیز از بیان اغراق‌آمیز آثار آن تأکید نمود.

پیشینه و توضیح اصطلاح

مکانیسم «اسنپ‌بک» به بازگشت خودکار تحریم‌ها در صورت تخلف از تعهدات توافق‌های بین‌المللی اشاره دارد. پس از خروج ایالات متحده از برجام، این ابزار به‌منظور بازگرداندن محدودیت‌های اقتصادی علیه ایران مطرح گردید.

بنابراین با توجه به اینکه بانک مرکزی ایران در سال‌های اخیر فعالیت‌های خارجی خود را غیرفعال کرده و مبادلات ارزی و طلا را از طریق توافق‌های داخلی یا منطقه‌ای پیش می‌برد، تأثیرگذاری مستقیم مکانیسم اسنپ‌بک بر حساب‌ها و دارایی‌های خارجی این نهاد عملاً منتفی است.

۲۱۷