تصویب اصول کلی طرح جامع برای معماری سرشماری عمومی جمعیت و مسکن بهعنوان پایهگذار ثبت اطلاعات
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، شصت و سومین نشست شورای عالی آمار و نخستین جلسه شورای راهبری برای سرشماری عمومی نفوس و مسکن با رویکرد ثبتیمبنا در مرکز آمار ایران و با حضور معاون اول رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ترتیب یافت.
در این نشست، گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، با ابراز خوشامدگویی به حاضرین، اعلام کرد که این مرکز در سال گذشته موفق به اجرای سرشماری عمومی کشاورزی شد و همکاری و مشارکت قابل توجه دستگاههای اجرایی، بهخصوص وزارت جهاد و وزارت دفاع در این امر حائز اهمیت است.
وی بیان کرد: با توجه به تغییرات در رویکرد مرکز آمار ایران، برنامهریزی شده است تا سرشماری عمومی کشاورزی نیز از طریق سامانههای ثبتمبنا انجام پذیرد.
گودرزی با اشاره به وسعت و چالشهای موجود در اجرای این سرشماری، افزود: مرکز آمار ایران برای نخستین بار توانسته است پس از اتمام سرشماری، نتایج اولیه را در همان سال و نتایج تفصیلی را نیز هفت ماه بعد منتشر کند.
رئیس مرکز آمار ایران در ادامه گزارش خود درباره نتایج حاصل از سرشماری عمومی کشاورزی، گفت: تغییراتی مانند فرو نشستها، تغییر کاربریها و افزایش تعداد بهرهبرداران غیر ساکن، بهطور خاص در برخی استانها، نشاندهنده تحول در وضعیت کشاورزی کشور است و این مرکز آمادگی ارائه این نتایج را در جلسه شورای معاونین سازمان یا هیئت دولت دارد.
وی همچنین به اهمیت این جلسه بهعنوان نخستین جلسه شورای راهبری سرشماری عمومی نفوس و مسکن با رویکرد ثبتمبنا اشاره کرده و بیان نمود: نیازهای قانونی، انتظارات نخبگان بهمنظور روزآمد شدن و تحولات جهانی در نظام آماری ایجاب میکنند که نظام آماری ایران دچار دگرگونی شود.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد نظام آماری از تولید دادههای یکطرفه و غیرمنسجم به سیستمی فعال و کارآمد، افزود: این تغییر به سمت نظامی شبکهای و بین دستگاهی ضرورتی است که با ارائه ثبتهای اداری با کیفیت و قابل قبول، به بهبود فرآیندهای سیاستگذاری و حکمرانی کمک خواهد کرد.
گودرزی همچنین بر لزوم فرهنگسازی و ارتقاء سطح دانش مدیران جامعه تأکید کرده و آموزش در این حوزه را لازم دانست.
سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا در سال ۱۴۰۵ بهصورت ترکیبی با مبنای ثبتی انجام میشود
در ادامه این نشست، بنی هاشمی، معاون طرحهای آماری و آمارهای ثبتی مرکز آمار ایران، گزارشی از اقدامات انجام شده در زمینه سرشماری عمومی نفوس و مسکن با رویکرد ثبتی مبنا ارائه داد و افزود: طبق ماده ۳ قانون مرکز آمار ایران، از سال ۱۳۳۵ تاکنون، سرشماریها بر عهده این مرکز بوده و حتی در سختترین شرایط، نظیر جنگ تحمیلی در سال ۱۳۶۵ نیز سرشماری به انجام رسید.
او همچنین به دشواریهای موجود در اجرای سرشماری اشاره کرده و گفت: سرشماری سال ۱۳۹۵ به دلیل زمانبندی ۵ ساله، رشد جمعیت و وسعت مساحت، یکی از چالشبرانگیزترین سرشماریها به شمار میرفت.
بنی هاشمی درباره اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۴۰۵ عنوان کرد که سناریوی preview، طراحی یک سرشماری ترکیبی مبتنی بر اطلاعات ثبتی است که بر اساس دادههای موجود در دستگاهها استوار خواهد بود. این اقدام تحولی بنیادی در نظام آماری کشور بهشمار میآید و تأثیر فراوانی در نظام حکمرانی خواهد داشت.
وی همچنین درباره مدل کلان سرشماری تصریح کرد: این فرآیند ذینفعان متعددی دارد و مرکز آمار ایران به منظور همراستایی دستگاههای اجرایی بهعنوان تأمینکنندگان داده، نسبت به سازماندهی نشستها و ایجاد کمیتههای تخصصی اقدام کرده است و در این راستا، همکاری رسانهها برای فرهنگسازی و اطلاعرسانی ضروریست.
معاون طرحهای آماری و آمارهای ثبتی مرکز آمار ایران افزود: بهمنظور اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا، پایگاه دادههای ۱۳ دستگاه اجرایی شناسایی و مورد ارزیابی قرار گرفته و پروژههای اصلاحی نیز برای بهبود عملکرد آنها تعریف شده است. در این راستا، تامین بودجه لازم برای این بهبودها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
بنی هاشمی اقلام حاصل از دادههای ثبتی را ۴۶ قلم برشمرد و گفت: بخشی از اقلام لازم نیز باید از طریق عملیات میدانی گردآوری شود.
مرکز آمار ایران باید دستورالعمل لازم برای اجرای سرشماری عمومی کشاورزی به شیوه ثبتی مبنا را تهیه کند
در ادامه این جلسه، پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، با خوشامدگویی به دکتر عارف، معاون اول رئیس جمهور و حاضرین، اهمیت مقوله آمار را یادآور شد و بیان کرد که نبود داده و اطلاعات به معنای حرکت در تاریکی است. بنابراین، تجمیع و تحلیل دادهها برای حکمرانی موفق، اساسیترین نیاز است تا برنامهریزی و سیاستگذاری برای مجریان امکانپذیر باشد.
او همچنین با اشاره به توانایی کارشناسان مرکز آمار ایران، تاکید کرد که این مرکز، توانایی ارائه تصویری روشن از وضعیت موجود و آینده کشور را داراست.
وی از زحمات مرکز آمار ایران در اجرای سرشماری عمومی کشاورزی قدردانی کرده و تأکید کرد که طرح ثبتیمبنا برای این نوع سرشماری با همکاری سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار ایران و وزارت جهاد کشاورزی بهعنوان نخستین مصوبه شورای عالی آمار معرفی گردید و لازم است دستورالعملی برای این سرشماری به شیوه ثبتی تهیه شود.
پورمحمدی در ادامه به این نکته پرداخت که باید برای تهیه نقشه راه تحول در نظام آماری کشور، همه کمیتههای آماری بخشخصوصی مشارکت داشته و این محور در دستور کار شورای عالی آمار قرار گیرد.
او همچنین از رؤسای کمیتههای آمار بخشی خواست تا به عنوان نمایندگان تام الاختیار دستگاههای اجرایی حاضر شده و بهطور منظم گزارشات خود را ارائه دهند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در ادامه گفت: به دلیل ورود به دیار جدیدی از تحولات، یعنی گذر از روشهای سنتی به نظام ثبتیمبنا و همچنین حفاظت از دادهها، اتاق ایمنی در سازمان برنامه و بودجه ایجاد خواهد شد و کمیته صیانت از محرمانگی داده که متشکل از سازمان برنامه و بودجه، شورای عالی فضای مجازی، کارگروه تعاملپذیری و مرکز آمار ایران است، دادهها را ناشناس کرده و از آنها محافظت خواهد کرد.
پورمحمدی بر این موضوع تاکید کرد که اصول کلی طرح کلان معماری سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا، شامل ساختار اجرایی و اقلام و اطلاعات به تصویب رسیده و دستگاههای اجرایی موظفند در چارچوب این طرح و بر اساس بودجه تخصیص یافته، برای بهینهسازی سامانههای خود اقدام نمایند.
مقوله سرشماری برای نظام برنامهریزی کشور از اهمیت بالایی برخوردار است و باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد
در بخش پایانی نشست، محمدرضا عارف با تبریک هفته دفاع مقدس و گرامیداشت یاد شهدای ۸ سال جنگ و ۱۲ روزه، از حضور در مرکز آمار ایران به عنوان یکی از نهادهای کلیدی ابراز خوشحالی کرد و گفت: سرشماری عمومی نفوس و مسکن با رویکرد ثبتی مبنا در سال آینده، بهعنوان یک رویکرد مدرن و جدی مطرح است و دولت بهطور کامل آماده حمایت از این رویداد ملی خواهد بود.
وی اجرای سرشماری را عملی ضروری تلقی کرده و افزود: برای تمام طرحهای توسعه به آمار دقیق نیاز داریم و جلب اعتماد مردم مستلزم فرهنگسازی در این زمینه است.
عارف همچنین از وجود برخی موازیکاریها در نهادها و سازمانها گلایه کرده و این موضوع را سبب بیاعتمادی مردم دانست و تصریح کرد که تولید آمار متناقض نشاندهنده نیاز به وحدت فرماندهی در حوزه آمار است. وی همچنین اعلام کرد که تصمیم گرفته شده مرکزی واحد و مستقل بهمنظور تولید و انتشار آمارها تعیین شود.
معاون اول رئیس جمهور تصریح کرد که خوشبختانه این موضوع بهخوبی جا افتاده و مرکز آمار ایران با کارآمدی و دلسوزی بالا، به تولید و انتشار آمارهای رسمی در کشور مشغول است.
او همچنین با اشاره به ارزش داده در دنیای امروز، چالش امنیت آن را یکی از مسائل احتمالی دانسته و گفت: این دادهها بههمراه یکدیگر پایهگذار تصمیمگیریهای صحیح هستند و سطح دسترسی به آنها نیز حائز اهمیت است؛ در این راستا، باید نظارت بر سطح دسترسیها بهمنظور حفاظت از دادهها در سازمان نیز انجام شود.
عارف مزید بر این موضوع افزود که سرشماری برای نظام برنامهریزی کشور بسیار مهم است و باید به طور جدی بررسی و برنامهریزیهای لازم در سطوح مختلف انجام گردد.
معاون اول رئیس جمهور با تأکید بر اینکه جلوگیری از موازیکاری باید مد نظر قرار گیرد، از دستگاههای اجرایی خواست که ضمن عدم ورود به این موضوع، با هماهنگی و تحت سرپرستی مرکز آمار ایران اقدام نمایند. وی همچنین افزود که مرکز آمار ایران باید به تقویت تحلیلهای دقیق آماری پرداخته تا در برنامهریزیها به بهترین شکل از آنها استفاده شود.
وی همچنین اعلام کرد که برای انجام آزمایش سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا در سال جاری، به همکاری و حمایت آمادگی داریم.
