۴ تله نامرئی در بازار طلا و ارز؛ چرا خرید در حال حاضر بیشتر به قمار شباهت دارد تا سرمایهگذاری؟
با عدم رسیدگی به قطعنامه تمدید تعلیق تحریمها علیه ایران، بازارهای طلا، سکه و ارز صبح امروز با نوسان شدید آغاز به کار کردند.
در خبری که تسنیم منتشر کرد، قیمت سکه طرح جدید در بازار سبزهمیدان از مرزهای تاریخی عبور کرد و در کمتر از دو ساعت، قیمت دلار آزاد به چند هزار تومان افزایش یافت. اما در پس این ارقام جذاب، یک حقیقت تلخ وجود دارد: بازار اکنون در معرض یک هیجان قرار دارد و نه رشدی پایدار.
تحلیلگران بازار به هشدار میدهند که خرید در سطوح قیمتی فعلی بیشتر شبیه به قمار است تا یک سرمایهگذاری صحیح و ریسک زیان برای خریداران هیجانی به شدت وجود دارد.
* هجوم خریداران، میدان بازی دلالان
در حوالی صرافیهای میدان فردوسی، رفتوآمدها به شدت بالا بود. چهرهها ترکیبی از نگرانی و طمع را نمایان میکردند؛ شرایطی که در روزهای پرالتهاب، فرصتی برای ایجاد نوسانهای کوتاهمدت و تغییرات آنی قیمتها فراهم میکند.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که اینگونه فرصتهای زودگذر، مناسبترین دام برای سفتهبازان است؛ آنها قیمتها را تا حداکثر تحمل خریداران هیجانی افزایش میدهند و سپس با یک افت ناگهانی، بازار را ترک میکنند.
* خرید در سقف، راه بیبازگشت کوتاهمدت
یک طلافروش با سابقه در بازار بزرگ میگوید: «هر وقتی که همه در حال خرید هستند، من اقدام به فروش میکنم.» حقیقت این است که ورود به بازار در نقطه اوج، به معنای قفل کردن سرمایه در قیمتی است که احتمال بازگشت سریع آن به شدت پایین است.
این همان اشتباهی است که خریداران مبتنی بر هیجان مرتکب میشوند؛ سرمایهای که میتوانست در زمانهای کاهش قیمت به کسب سود بپردازد، ممکن است ماهها و حتی سالها در حالت خواب باقی بماند.
* هیجان امروز، سردرد فردا
اقتصاددانان به رفتار کنونی بازار اشاره میکنند و آن را به «اثر گلهای» تشبیه میکنند؛ جایی که ترس از جا ماندن از سود باعث خاموش شدن منطق میشود. با این حال، دادههای تاریخی بازار ارز و طلا نشان میدهد که بیشتر افزایشهای ناشی از شوکهای سیاسی طی چند روز یا هفته تعدیل خواهند شد. بنابراین، خرید امروز بیشتر یک واکنش احساسی است تا یک روش صحیح سرمایهگذاری.
به عقیده فعالان بازار، هرچند نوسانات سریع وسوسهانگیز هستند، اما موفقیت در این بازار نیازمند برنامهریزی و نظم است. بهترین سرمایهگذاران میدانند که بازار، آزمون صبر است: افرادی که منتظر نقاط کاهشی هستند هم با ریسک کمتری روبرو میشوند و هم به بازدهی بهتری دست پیدا میکنند.
* چرا خرید هیجانی خطرناک است؟
تحلیلگران اقتصادی چهار خطر عمده سرمایهگذاری در این شرایط را به شرح زیر میدانند:
۱. ورود در سقف قیمتی: خرید در بالاترین سطح بازار میتواند با یک اصلاح ناگهانی، سرمایه خریدار را در چند روز از بین ببرد.
۲. کاهش قدرت خرید بعد از فرونشستن هیجان: معمولاً پس از شوکهای خبری، با اشباع خرید، بازار به آرامش یا نزول تدریجی وارد میشود.
۳. افزایش یافتن فعالیت دلالان و ساخت قیمتهای کاذب: فضای احساسی بهترین فرصت را برای سفتهبازان فراهم میکند تا قیمتهای غیرواقعی را ایجاد کنند.
۴. هزینه فرصت بالا: سرمایهای که در اوج قیمت به بازار ورود میکند، ممکن است ماهها و حتی سالها در بلاتکلیفی باقی بماند تا جبران شود.
بسیاری از تحلیلگران باور دارند که نوسانات بازار پس از انتشار خبرهای منفی سیاسی امری طبیعی است، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که این نوسانات قیمتی عمر کوتاهی دارند و خریداران احساسی بزرگترین آسیبها را متحمل میشوند.
۲۲۳۲۱۷
