مکانیسم ماشه، گرهگاه مشکلات ایران نیست
به نقل از خبرنگار مهر، “مکانیسم ماشه” یا به اصطلاح اسنپبک، جزئی از قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل به شمار میرود که به کشورهای عضو برجام این امکان را میدهد که در صورت تخلف ایران از تعهدات، فرایند احیای تحریمهای بینالمللی را آغاز کنند. این مکانیسم در سال ۲۰۱۵ و همزمان با تصویب برجام به عنوان ابزاری برای فشار به این توافق افزوده شد.
با اینکه ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ از برجام کنار رفت، اما در سالهای بعد تلاش نمود تا با استناد به وضعیت قبلی خود در توافق، اقدامات لازم برای فعالسازی مکانیسم ماشه را بهعمل آورد؛ اقدامی که با مخالفت دیگر اعضا روبرو گردید. همچنین اروپا در بازههای مختلف از این ابزار بهعنوان وسیلهای برای اعمال فشار بهرهبرداری کرده است.
ایران در پاسخ به این اقدامات، سیاست “خنثیسازی و دور زدن تحریمها” را اتخاذ کرده و همزمان بر گسترش روابط تجاری و اقتصادی خود با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس تأکید دارد و بر توسعه همکاریهای منطقهای و غیرغربی تمرکز میکند. تجربیات پیشین نشان داده که تحریمهای یکجانبه ایالات متحده، فشار بیشتری بر اقتصاد ایران نسبت به تحریمهای شورای امنیت وارد کرده، اما هرگز مانع تداوم تجارت و تولید نگردیده است.
علیرضا سلیمی، عضو هیأت رئیسه مجلس، با اشاره به رأی شورای امنیت سازمان ملل به فعالسازی مکانیسم ماشه با هدف بازگرداندن تحریمها علیه ایران، بیان کرد: در سالهای گذشته ما با تحریمهایی شدیدتر از تحریمهای شورای امنیت مواجه بودهایم؛ از این رو، فعالسازی اسنپبک تأثیر خاص و جدیدی بر اقتصاد کشور ما نخواهد داشت.
او همچنین افزود: تحریمهای ثانویه ایالات متحده علیه ایران به مراتب وسیعتر و سختگیرانهتر از تحریمهای شورای امنیت هستند و با وجود شدیدترین تحریمها و ضمانتهای اجرایی آنها، ایران همچنان به مسیر خود ادامه داده است.
عضو هیأت رئیسه مجلس در ادامه خاطرنشان کرد: فعالسازی اسنپبک بیشتر از آنکه یک جنبه اقتصادی داشته باشد، ابعاد روانی دارد و مانند یک ماه اخیر ممکن است تأثیراتی بر انتظارات تورمی و نوسانات موقتی ارز داشته باشد.
سلیمی تصریح کرد: ایالات متحده و اروپا در پی بهرهبرداری از تبعات روانی فعالسازی اسنپبک هستند؛ در حالی که پیشتر، تحریمها با شدت بیشتری از سوی آنها علیه ایران اعمال گردیده است.
او همچنین اشاره کرد: البته آنان باید بدانند که ایران در این زمینه بدون گزینه نیست و طرحهایی از جمله خروج ایران از NPT در دستور کار مجلس قرار دارد.
این عضو هیأت رئیسه مجلس در نهایت، با تأکید بر اینکه فعالشدن مکانیسم ماشه به معنی بنبست برای ایران نیست، گفت: عضویت ایران در سازمانها و اتحادیههای مختلف مثل بریکس و شانگهای، فرصتهای بیشتر برای دور زدن تحریمها را در اختیار ما قرار داده و با تعامل نزدیکتر با اعضای کلیدی این نهادها، میتوانیم از این شرایط عبور کنیم.
