چه عواملی محدودیت‌های سفر را برای گردشگران خارجی به ایران به وجود آورد؟
چند روز پیش خبری از منابع خارجی منتشر شد که به محدودیت‌های جدید برای سفر گردشگران بین‌المللی به ایران پس از جنگ ۱۲ روزه اشاره داشت. این خبر باعث شد تا برخی رسانه‌های معاند ادعا کنند که ورود همه اتباع خارجی به ایران محدود شده است. اما واقعیت این است که این موضوع نادرست بوده و تنها قوانین مشخصی برای گردشگران خارجی به منظور رعایت نکات خاص وضع شده است.
طبق گفته مسئولان، به آژانس‌های مسافرتی دستور داده شده است که گردشگران خارجی باید با راهنمای دارای مجوز، برنامه‌ریزی مشخص، هماهنگی از طریق آژانس‌های مسافرتی و ویزا به کشور وارد شوند. این شرایط سفر تنها بر روی افرادی سایه می‌افکند که قصد دارند بدون برنامه‌ریزی، بدون ویزا، راهنما و هزینه مسافرت کنند؛ افرادی که با نام مسافران کم‌هزینه یا بک‌پکر شناخته می‌شوند و تمایل دارند تا سفری به صرفه به کشورهای دیگر داشته باشند. این دسته معمولاً به خانه‌های میزبان یا افراد محلی می‌روند تا از پرداخت هزینه اقامت اجتناب کنند و از حمل‌ونقل عمومی یا پایگاه‌های بین‌راه استفاده می‌کنند تا هزینه سفرشان کاهش یابد یا گاه به صورت رایگان باشد.
اگر منطقه‌ای که اتباع آن به ایران سفر می‌کنند نیازی به ویزا نداشته باشد، این افراد بدون هیچ زحمتی وارد کشور می‌شوند. اما برخی از آن‌ها ممکن است به فعالیت‌هایی غیر از گردشگری در ایران بپردازند که باعث می‌شود برای جامعه میزبان یا کشور میزبان به عنوان مسافران پرخطر شناخته شوند و برنامه سفرشان نیز ناشناخته باقی بماند.
بنابراین، پس از جنگ ۱۲ روزه به ایران، محدودیت‌هایی برای سفر این افراد وضع شده و قرار است این وضعیت برای مدتی نامشخص ادامه داشته باشد تا از ورود بدون برنامه‌ریزی آن‌ها جلوگیری شود. البته این بدان معنا نیست که هیچ گردشگری به ایران نخواهد آمد یا امکان ورود وجود ندارد. به‌وضوح در حال حاضر چندین گروه گردشگری در حال بازدید از نقاط دیدنی ایران هستند.
ورود گردشگران خارجی به ایران هیچ‌گونه محدودیتی ندارد
در همین راستا، وزیر میراث فرهنگی در مصاحبه‌ای با مهر اعلام کرد که از چنین محدودیت‌هایی بی‌خبر بوده و گفته است که در وزارت میراث فرهنگی یا دولت هیچ تصمیمی برای محدودیت ورود گردشگران خارجی به ایران اتخاذ نشده است.
رضا صالحی امیری تصریح کرد: تاکنون هیچ گزارشی در این زمینه نداشته‌ام و به ما نیز ابلاغ نشده است. به عنوان وزیر و همراهانم در این وزارتخانه از این موضوع بی‌اطلاع هستیم. نه وزارت میراث فرهنگی و نه دولت، مصوبه‌ای برای این قبیل محدودیت‌ها نداشته‌اند. تنها زمانی چنین محدودیتی قابلیت اجرایی دارد که به اطلاع دستگاه ما رسانده شده باشد و از نظر ما هیچ‌گونه مانعی برای ورود گردشگران خارجی به ایران وجود ندارد.
این اظهارات حاکی از آن است که صالحی امیری هنوز مصوبه‌ای در این رابطه دریافت نکرده است، اما با این وجود، محدودیت‌ها به اجرا درخواهد آمد.
در عین حال، انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری کشور، نظر متفاوتی را مطرح کرده و گفت: سامان‌دهی به خدمات ارائه شده به گردشگران انفرادی موضوعی است که از سال‌های گذشته به‌طور مداوم مطرح بوده و با همکاری وزارتخانه‌های مربوطه، به منظور رفاه حال گردشگران انفرادی، آن‌ها می‌توانند از امکانات آژانس‌های مسافرتی و راهنمایان گردشگری استفاده کنند و هیچ محدودیتی برای ورود گردشگران به کشور وجود ندارد.
این سامان‌دهی که محسنی بندپی به آن اشاره داشت، مورد استقبال جامعه تورگردانی ایران قرار گرفته است. مصطفی شفیعی شکیب، رئیس جامعه تورگردانان ایران، در گفتگویی با مهر بیان کرد: به تازگی به آژانس‌های مسافرتی اطلاع داده شد که گردشگران خارجی باید به همراه تور و راهنمای گردشگری به ایران سفر کنند.
وی افزود: این موضوع مثبت است زیرا از سفر افرادی که بدون ویزا و به صورت بدون برنامه به ایران می‌آیند، جلوگیری می‌شود. این افراد معمولاً به خانه افراد رفته و با اتومبیل‌های شخصی بدون پرداخت هزینه، به سفر می‌پردازند، که با فرهنگ ما سازگاری ندارد و درآمدی نیز برای آژانس‌ها و فعالان گردشگری و جامعه محلی ایجاد نمی‌کند. هستند افرادی نفوذی در همین میان که ممکن است برای نظام مشکلاتی ایجاد کنند. از این منظر، ما از عدم ورود گردشگران به صورت انفرادی و بدون برنامه حمایت می‌کنیم. اگرچه این درخواست از طرف آژانس‌ها نبوده، اما این تصمیمی است که پس از جنگ اتخاذ گردید و مسلماً به نفع فعالان تورگردانی خواهد بود.
وی گفت: در این راستا، درآمدی نیز برای آژانس‌ها ایجاد خواهد شد. پیشتر هر راهنما یا فعال گردشگری، به صورت شخصی گردشگران خارجی را به ایران می‌آورد، اما اکنون سفرهای بدون برنامه حذف شده و سفر گردشگران خارجی تنها با برنامه‌ریزی انجام خواهد شد. معمولاً در مقابل هر تغییر یا اقدام جدیدی مقاومت می‌کنیم، در حالی که اگر به‌خوبی اجرا شود، در درازمدت به نفع همه خواهد بود.
سفرهای بدون مشکل گردشگران خارجی به ایران
در حال حاضر، مسافران خارجی به راحتی به آژانس‌های مسافرتی مراجعه می‌کنند تا برنامه سفر خود را ترتیب دهند و حتی اگر جزو اتباعی باشند که نیازی به ویزا ندارند، باز هم می‌توانند برنامه‌ای از آژانس‌های مسافرتی دریافت کرده و با یک راهنمای مجرب به گردشگری در هر نقطه‌ای از ایران بپردازند. بدین منظور، این افراد باید قبل از سفر، گزارشی از سفرهای قبلی خود ارائه دهند.
پس از این تحولات که رسانه‌های معاند بر آن تأکید کردند، وزارت میراث فرهنگی نشستی مشترک را با عراقچی، وزیر امور خارجه، برگزار کرد. در این جلسه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با وزیر میراث فرهنگی و گردشگری ملاقات کرده و گفت: ما به خوبی ارزش فرهنگی حضور گردشگران در ایران را درک می‌کنیم و معتقدیم که دیپلماسی فرهنگی امروزه یکی از الزامات حیاتی برای بهبود تصویر ایران در عرصه بین‌الملل است. وی تأکید کرد: وزارت امور خارجه از تشکیل هر نوع کمیسیون یا کارگروه مشترک که بتواند همکاری‌ها را گسترش داده و حضور گردشگران خارجی در ایران را تسهیل کند، حمایت می‌کند.
٢٣٣٢٣٦
