سخنگویان: «اختلالی وجود ندارد»، شهروندان: «آب ۱۴ ساعت قطع بود»؛ آیا خط لوله جدید به کمک مردم می‌آید
در حال حاضر، بحران کم‌آبی در تهران به مرحله‌ای رسیده است که زندگی روزمره ساکنان مناطق مختلف این کلان‌شهر را با چالش‌های اساسی و مزاحمت‌های جدی روبرو کرده است. گزارش‌های مردمی نشان می‌دهد که قطع آب در مناطقی همچون سهروردی، اندرزگو، ستارخان، صادقیه، گیشا و پونک به شکل متناوب و گاه تا ۱۴ ساعت رخ می‌دهد؛ واقعیتی که مسئولان با عنوان «مدیریت و کاهش فشار آب» از پذیرش آن طفره می‌روند.
در این فضا، راه‌حلی که به شهروندان پیشنهاد شده، یعنی خرید پمپ و مخزن، موجب شده است که آب به یک کالای لوکس و طبقه‌ای تبدیل شود و این سوال را به وجود می‌آورد که آیا این تدابیر نوین می‌تواند به این معضل روزمره خاتمه دهد؟
شهروندان تهرانی از مشکلات مشابهی شکایت دارند. یکی از ساکنان منطقه ۴ در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد اظهار می‌کند: «آب هر روز تا ۱۲ ساعت قطع است و وقتی با ۱۲۲ تماس می‌زنیم، به ما می‌گویند که هیچ قطعی وجود ندارد و باید هزینه کنید و پمپ مخزن‌دار بخرید.»
در شرایطی که بهای پمپ‌ها بین ۳ تا ۲۰ میلیون تومان و مخازن نیز تا ۳۶ میلیون تومان می‌رسد، بسیاری از خانواده‌ها قادر به تأمین مالی این تجهیزات نیستند. این وضعیت موجب شده که خانواده‌ها ناچار به خرید مداوم آب معدنی شوند و هزینه‌های زندگی آنها به طور قابل توجهی افزایش یابد.
از سوی دیگر، مشاغلی مانند رستوران‌ها و نانوایی‌ها چاره‌ای جز کاهش ساعت کار خود ندارند. اما همین کاهش ساعات کاری نیز باعث به هم ریختن برنامه‌های روزانه و تبدیل تأمین مایحتاج اولیه‌ای چون نان به یک چالش دشوار شده است.
در مقابل این گزارش‌ها، اظهارات مسئولان صنعت آب چنان با واقعیت موجود در زندگی روزمره شهروندان متفاوت است که به نظر می‌رسد ایشان در تهران دیگری سکونت دارند. علیرضا اصغری، معاون شرکت آب و فاضلاب تهران، به تازگی با قاطعیت بیان کرده است:
در تهران به هیچ عنوان موضوع قطعی آب نداریم. همچنان موضوع مدیریت فشار و کاهش فشار آب را داریم. خط قرمز ما این است که طبقات همکف و اول در همه مناطق تهران آب داشته باشند.
– علیرضا اصغری، معاون شرکت آب و فاضلاب تهران
عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، نیز بر این باور است که شهروندان در مورد قطع آب «بزرگنمایی می‌کنند»! او علت این قطعی‌های چند ساعته را به قطع برق و از کار افتادن پمپ‌ها مربوط می‌داند. سخنگوی صنعت آب تأکید می‌کند که خرید پمپ و مخزن جزو الزامات ملی ساختمان است و فشار آب از مبدأ برای تأمین نیاز طبقات اول و دوم تنظیم شده است.
این بحران ریشه در کاهش بی‌سابقه منابع آبی دارد. به تازگی آمارهایی منتشر شده که نشان‌دهنده وضعیت بسیار نگران‌کننده ذخیره آبی سدهای کشور است. تسنیم گزارش داده است که «۱۲ سد کلیدی و مهم در تأمین آب شرب و کشاورزی، کمتر از ۱۰ درصد حجم ذخیره آبی دارند؛ به عبارتی بیش از ۹۰ درصد ظرفیت این سدها خالی باقی مانده است.»
گزارش‌های رسمی منتشرشده در تابستان امسال، نشان می‌دهد که میزان کل بارش‌های جوی کشور نسبت به میانگین سال گذشته ۳۹ درصد کاهش یافته است.
بهزاد پارسا، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای تهران، نیز به تازگی اعلام کرده است که حجم مخازن سدها به پایین‌ترین سطح خود در ۵۷ سال اخیر رسیده و بارندگی‌ها نسبت به میانگین بلندمدت ۴۴ درصد کاهش یافته است. در این شرایط، میزان مصرف لحظه‌ای آب در تهران به ۴۰ هزار لیتر در ثانیه رسیده که فشار قابل توجهی بر شبکه آبی فرسوده تحمیل می‌کند.
در میانه این بحران و در حالی که مسئولان تلاش دارند فشار آب را مدیریت کنند و مردم با قطع آب دست‌وپنجه نرم می‌کنند، طرحی به‌زودی اجرا خواهد شد. با اینکه قبلاً وعده داده شده بود که بخشی از تنش آبی با ورود آب سد زیاران تا اواسط مهرماه جبران خواهد شد، اما امروز، یکشنبه ۹ شهریور، خبر تازه‌ای در این زمینه منتشر شده است.
با اتمام پروژه خط جایگزین انتقال آب از سد طالقان، ۲۲۰۰ لیتر بر ثانیه آب به تصفیه‌خانه کرج منتقل شده است. اجرای این طرح به معنای آزادسازی سهمیه استان البرز از خط اول انتقال آب به میزان ۲۵۰۰ لیتر در ثانیه است و این ظرفیت به تأمین آب تهران افزوده خواهد شد.
تخمین‌ها حاکی از آن است که این افزایش توانایی می‌تواند به پایداری شبکه آب پایتخت کمک کند و مشکلات شهروندانی که ماه‌ها با بحران کم‌آبی مواجه بوده‌اند را تا حدی حل نماید.
با این حال، باید دید آیا این تزریق ۲۵۰۰ لیتری می‌تواند واقعاً شکاف عمیق میان ادعاهای شهروندان درباره قطع‌های طولانی و فشار بر مسئولان برای «مدیریت فشار» را پر کند و آرامش را به زندگی روزمره مردم بازگرداند یا نه.
