نور امید در بازار ملک تابیده است
در دورهای که فرزانه صادق مدیریت وزارت راه و شهرسازی را بر عهده دارد و دولت چهاردهم کنترل نسبی بر تورم عمومی را برقرار کرده است، افزایش قابل توجه قیمتها در بازار مسکن که در دو سال گذشته به ۱۰۷ درصد رسیده بود، اکنون به ۲۴ درصد کاهش یافته است. این مقدار ۹ درصد کمتر از میزان تورم عمومی است، به این معنا که قیمت واقعی مسکن تقریباً ۹ درصد کاهش یافته و این موضوع امیدواری را ایجاد میکند که خریداران خانه اولی بتوانند با رشد تدریجی قدرت مالی خود، صاحب خانه شوند.
در زمان فعالیت دولت چهاردهم، بازار مسکن به وضعیت نسبی ثبات رسیده است. در حالی که آمار رسمی در مورد آخرین وضعیت بازار مسکن در دسترس نیست، دادههای غیررسمی نشاندهنده رشد ۲۴ درصدی قیمت مسکن در شهر تهران در سال منتهی به اسفند ۱۴۰۳ هستند. به موازات این افزایش، قیمت ارز ۶۰ درصد و طلا نیز ۱۴۶ درصد بالا رفته است. از بهمن سال گذشته تا اوایل اردیبهشت امسال، در حالی که بازارهای طلا و ارز به سمت افزایش حرکت کردند، بازار ملک در شرایط نسبی آرامش قرار داشت.
در شرایطی که تورم بازار مسکن به تقریباً ۲۴ درصد کاهش یافته، باید یادآور شد که در اردیبهشت دو سال قبل، این بازار تورم ۱۰۷ درصد را تجربه کرده بود. مشکلات و تنشهای سنگینی که از اوایل سال ۱۳۹۷ تا اوایل سال ۱۴۰۳ بازار مسکن را تحت تأثیر قرار داده بود، به طور قابل توجهی کاهش یافته است، در حالی که طی یک سال گذشته، به دلیل تغییرات سیاسی، قیمتها در بازارهای طلا و ارز بالا رفته است. این امر شاید برای اولین بار باشد که بازار مسکن نسبت به نوسانات بازارهای موازی واکنش ملایمی نشان میدهد.
وزارت راه و شهرسازی تحت سرپرستی فرزانه صادق در طول ۹ ماه گذشته، اقداماتی جامع را برای کنترل بازار مسکن طراحی کرده است. از جمله این برنامهها میتوان به اعطای وام به ۳۰۰ هزار واحد نیمهساز در شهرها، آغاز ساخت ۷۵ هزار واحد اجارهای در سه سال آینده، تأمین ۶۰۰۰ میلیارد تومان برای تکمیل زیرساختهای مسکن ملی، فراهم ساختن زمین برای ۳.۶ میلیون واحد نهضت ملی مسکن، افزایش تسهیلات ودیعه تا سقف ۲۷۵ میلیون تومان و ارائه وام قرضالحسنه به پروژههای مسکن ملی با ۸۰ درصد پیشرفت اشاره کرد. همچنین پایش آنلاین وضعیت مسکن ملی در سامانه تِم و دیدارهای چهره به چهره با متقاضیان نیز جزء برنامهها است.
علاوه بر آن، در حال حاضر تسهیلات ۱ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومانی برای خرید مسکن به وسیله اوراق تسهیل در دسترس است که اخیراً دو محدودیت این وام—شامل سن بنا و شرط استفاده فقط برای زوجین—لغو شده و اکنون تمام اعضای خانواده میتوانند به صورت دو نفره از این وام بهرهمند شوند.
همزمان با اقدام دولت برای کنترل تورم عمومی، بازار مسکن نیز به وضعیت آرامی رسیده است. گرچه تورم نهادههای ساختمانی در سه سال گذشته تأثیر افزایشی بر قیمت ساخت داشته، اما قیمتها در بازار مسکن تغییر چندانی نداشتهاند. رئیس اتحادیه مشاوران املاک اعلام میکند که قیمتها در بازار مسکن به ثبات نسبی رسیده است و فعالان عرصه ملک نیز اوضاع آرام بازار را تأیید میکنند.
رویکرد وزارت راه و شهرسازی، برنامهریزی برای مدیریت بازار مسکن در یک محیط واقعی و شفاف و بدون آمارسازیهای غیرضروری است. به عنوان مثال، در دورههای گذشته تعداد واحدهای در حال ساخت نهضت ملی مسکن ۲.۶ میلیون واحد اعلام شده بود؛ در حالی که بر اساس آمار، تنها ۴۶۰ هزار واحد در مرحله فونداسیون وجود داشت و فقط ۳۴ هزار واحد به مرحله نازککاری رسیده بود.
این گونه آمارسازیها که در دورههای پیشین رخ میداد، به آسیب به اعتماد متقاضیان مسکن ملی منجر شده و بازتاب آن در اعتراضات مردم نجیب اسلامآباد غرب در سفر اخیر فرزانه صادق به استان کرمانشاه نمایان گردید.
اگر از حواشی بگذریم، همزمان با کاهش تورم در یک سال گذشته، تورم بازار مسکن نیز کاهشی بوده است. کنترل نوسانات بازار مسکن به عوامل متعددی از جمله تورم عمومی، رشد بازارهای موازی، هزینههای ساختمانی، دستمزدها، حمل و نقل و غیره مربوط میشود. با این حال، بنا بر گزارش مرکز آمار، تورم فروردین ۱۴۰۴ به ۳۳ درصد رسیده و بر اساس آمار غیررسمی، تورم بازار مسکن در تهران ۲۴ درصد گزارش شده است. این به این معناست که قیمت واقعی مسکن تقریباً ۹ درصد کاهش یافته و این خبر خوبی است برای متقاضیان خانه اولی که با افزایش تدریجی توان مالی خود میتوانند به مالکیت خانه دست یابند.
