آیا ترامپ با ایران توافق خواهد کرد یا بار دیگر اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند؟
لارنس نورمن، خبرنگار ارشد و معاون دفتر اروپا در روزنامه وال استریت ژورنال.
به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه اعلام کرد که هنوز در مورد ادامه غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران تحت یک توافق جدید، تصمیم قطعی اتخاد نکرده است؛ این اظهارنظر می‌تواند نشانه‌ای از امکان انعطاف‌پذیری کاخ سفید در یکی از پیچیده‌ترین جنبه‌های مذاکرات هسته‌ای باشد.
تردید در کاخ سفید؛ ترامپ هنوز تصمیمی درباره غنی‌سازی ایران اتخاذ نکرده است
در پاسخی به سوالی مبنی بر اینکه آیا ایران می‌تواند برنامه‌ای غیرنظامی برای غنی‌سازی داشته باشد، مشروط به اینکه اورانیوم تولید شده کاربرد تسلیحاتی پیدا نکند، دونالد ترامپ گفت: «ما هنوز در این زمینه تصمیمی نگرفته‌ایم.» این بیانات که در دفتر بیضی کاخ سفید بیان شد، تازه‌ترین نشانه از پیام‌های متضاد دولت ترامپ در مورد حد مجاز فعالیت‌های هسته‌ای ایران در چارچوب یک توافق احتمالی به شمار می‌آید.
چند ساعت قبل از این اظهارات، جِی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، به شدت تأکید کرده بود که ایران نباید هیچ برنامه‌ای برای غنی‌سازی اورانیوم که امکان تولید سلاح هسته‌ای را فراهم کند، داشته باشد. او در یک کنفرانس خبری در واشنگتن خاطرنشان کرد: «برای ما مهم نیست که کشوری خواهان دسترسی به انرژی هسته‌ای است، اما نمي‌توانيد برنامه‌ای برای غنی‌سازی داشته باشید که مسیر دستیابی به سلاح هسته‌ای را مقدور کند. اینجاست که ما خط قرمز خود را داریم.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، نیز مواضع مشابهی را بیان کرده بود. او در مصاحبه‌ای در ماه گذشته تصریح کرد که ایران باید سوخت هسته‌ای لازم برای نیروگاه‌های خود را از کشورهای دیگر تأمین کند. غنی‌سازی اورانیوم مرحله‌ای کلیدی در چرخه سوخت هسته‌ای است و می‌تواند در تولید برق برای راکتورهای غیرنظامی و همچنین در تولید مواد شکافت‌پذیر برای سلاح‌های هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا از اظهارنظر مستقیم در مورد بیانات اخیر رئیس‌جمهور خودداری کرد، اما به گفتگوی اخیر دونالد ترامپ با هیو هیویت اشاره کرد؛ مصاحبه‌ای که رئیس‌جمهور در آن اصرار داشت هر توافقی با ایران باید شامل «راستی‌آزمایی جامع» و ویژگی‌های «قدرتمند» باشد. ترامپ بارها هشدار داده است که در صورت ناکامی مذاکرات، اقدام نظامی به منظور نابودی برنامه هسته‌ای ایران روی میز قرار خواهد داشت. در عوض، جِی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، روز چهارشنبه به این نکته اشاره کرد که مذاکرات با تهران «در مسیری مثبت» پیش می‌رود. او خاطرنشان ساخت: «در حال حاضر همه چیز به خوبی پیش می‌رود و ما از پاسخ‌های ایران به برخی از مسائل مطروحه رضایت کامل داریم.»
واشنگتن در شرایط دشوار؛ آیا باید به غنی‌سازی صنعتی ایران رضایت دهد؟
به گفته یکی از منابع آگاه از مذاکرات، احتمال دارد گفت‌وگوهای بین ایران و ایالات متحده طی هفته جاری در عمان ادامه یابد؛ کشوری که تاکنون نقش میانجی‌گری بین دو طرف را بر عهده داشته است. تهران همواره بر حق خود برای غنی‌سازی اورانیوم تأکید کرده و برنامه هسته‌ای خود را به‌صورت کاملاً صلح‌آمیز توصیف نموده است. حفظ ظرفیت غنی‌سازی از مدت‌ها پیش یکی از مسائل کلیدی جمهوری اسلامی در مذاکرات با دولت‌های مختلف آمریکایی بوده است. در مقابل، مقامات آمریکایی هشدار می‌دهند که ادامه این برنامه، حتی اگر در مقیاس محدود باشد، می‌تواند راه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را هموار کند. اکنون یکی از برجسته‌ترین سؤالات پیش روی کاخ سفید این است که آیا باید با ادامه غنی‌سازی به‌صورت نظارت‌شده و با قید و شرط موافقت کند، یا بر ممنوعیت کامل اصرار ورزد حتی اگر این موضع به شکست مذاکرات منجر شود.
نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده به کنگره اطلاع داده‌اند که رهبری ایران هنوز دستوری مبنی بر تولید سلاح هسته‌ای صادر نکرده است، هرچند که تحت فشارهایی در این زمینه قرار دارد. روز چهارشنبه، علی شمخانی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، در پستی در پلتفرم ایکس نوشت که ایران و آمریکا «عزم خود را برای حفظ روند صحیح مذاکرات دارند.» او تأکید کرد که «لغو تحریم‌ها و به رسمیت شناختن حق ایران برای غنی‌سازی صنعتی می‌تواند به عنوان ضامن توافق مورد توجه قرار گیرد.»
از آغاز مذاکرات، رویکرد ایالات متحده در مورد غنی‌سازی اورانیوم با نوساناتی مواجه بوده است. استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، پیش از شروع مذاکرات در مصاحبه‌ای با وال استریت ژورنال خاطرنشان کرد که هدف نخست واشنگتن، متوقف کردن کامل برنامه هسته‌ای ایران است؛ ولی در ادامه بیان داشت که ایالات متحده آماده مصالحه است. بعد از آن، او در ماه آوریل در گفتگویی با شبکه فاکس نیوز اعلام کرده بود که ایران می‌تواند بر اساس یک توافق، اورانیوم را تا سطح ۳.۶۷ درصد غنی‌سازی کند که این میزان بسیار کمتر از آستانه تسلیحاتی ۹۰ درصد است. اما تنها یک روز بعد، ویتکاف رویکردی سخت‌گیرانه‌تر به خود گرفت و گفت که موضع رسمی آمریکا همچنان این است که ایران باید «برنامه غنی‌سازی خود را متوقف کند و آن را از بین ببرد.»
